Deze week zetten we aangesloten expert Gabriëlle Gijsberts op het podium. Gabriëlle is mediator en jurist en werkt ook vanuit Prediation®: het vooraf bespreekbaar maken en vastleggen van verwachtingen, belangen en verantwoordelijkheden in samenwerkingen. Vorige week keerde zij voor een avondcollege mediation terug naar een plek die zij goed kent: de Universiteit Utrecht.
“Vorige week mocht ik voor een groep Utrechtse rechtenstudenten een avondcollege geven over mediation. Onderweg gingen mijn gedachten terug naar mijn eigen studententijd. Jaren geleden studeerde ik Rechten aan diezelfde universiteit. Wat zou er veranderd zijn? Wat zou ik herkennen? En hoe is het nu om daar te studeren?
Voorbereid met mijn slides, een casus en de nodige nieuwsgierigheid meldde ik mij bij de balie. Het gebouw herkende ik direct, ook van binnen. Zo oud ben ik nu ook weer niet, dacht ik, maar tegelijk viel me op hoeveel er anders was. Om kwart voor zeven ’s avonds was het gebouw nog volop in gebruik. Er werd lesgegeven en studieplekken waren bezet.
In gesprek met een commissielid van ULC Sirius – de studentenvereniging voor rechtenstudenten die meer uit hun studie willen halen – bleek dat de kern van de opleiding weinig veranderd is. Veel zelfstudie, weinig contacturen, inmiddels deels hybride. De klassieke borden zijn vervangen door digitale schermen.
De studenten druppelden binnen met hun telefoons in de hand. Toen ik met een grapje zei dat die straks weg mochten, voelde ik het verschil: ik stond hier niet als student, maar als docent.
Ik begon met een simpele vraag: wie weet wat mediation is? Een enkeling stak zijn hand op. Dat vond ik eerlijk gezegd confronterend. Terwijl conflicten onvermijdelijk zijn in werk en samenwerking, leren veel rechtenstudenten hier nog weinig over.
Aan de hand van een casus – een arbeidsconflict tussen een werknemer en zijn werkgever – werd dat zichtbaar. In de rol van advocaat wisten de studenten hun cliënt stevig en juridisch onderbouwd te adviseren. Op mijn vraag wie zelf wel eens ‘gedoe op het werk’ had meegemaakt, gaf een ruime meerderheid aan daar ervaring mee te hebben. En dat bij twintigers.
Een aantal studenten durfde een rollenspel aan. Eén speelde de werknemer, één de werkgever en één de mediator. Binnen enkele minuten werd voelbaar wat er vaak onder de oppervlakte blijft: miscommunicatie, aannames, botsende belangen en verschillende belevingen.
De student in de rol van mediator maakte indruk. Ze stelde open en circulaire vragen, bleef rustig en liet de verantwoordelijkheid bij de partijen zelf. Zonder te sturen wist zij beweging te creëren.
Voor mij bevestigde dit opnieuw waar mediation en Prediation® om draaien. Conflicten ontstaan zelden ineens. Ze bouwen zich op, vaak doordat verwachtingen niet zijn uitgesproken, belangen niet zijn gedeeld en verantwoordelijkheden niet helder zijn.
We sloten het college af met de conclusie dat mediation in arbeidskwesties – en in veel andere juridische geschillen – een waardevol alternatief is. Niet als laatste redmiddel, maar als onderdeel van professioneel samenwerken.
Wat als we niet pas ingrijpen wanneer het escaleert, maar al bij de start van een samenwerking het gesprek voeren? Over wat we van elkaar verwachten, wat we doen als het schuurt en wie waarvoor verantwoordelijkheid neemt.
Dat de studenten na afloop aangaven meer te willen leren over mediation, stemde mij hoopvol. Misschien is er die avond een zaadje geplant. Voor juristen die niet alleen leren hoe het recht werkt, maar ook hoe samenwerking werkt.”
