Stel je voor: je zit ’s avonds op de bank genietend van Netflix en een stroopwafel en ineens breekt er een stuk kies af. Je kijkt naar het brokje tand in je hand en denkt: ‘Ach, misschien lost het zichzelf wel op.’ Even later heb je gegoogeld en dek je de kies af met suikervrije kauwgom. Weer even later, na een paar uur te hebben geslapen, word je wakker van de zeurende pijn. Je weet: dit lost zich niet vanzelf op. Dus je belt de tandarts, want dit is overduidelijk een klusje voor een expert.
Het inschakelen van een expert is in Nederland onderwerp van een nationale discussie. Velen hebben een mening over de vanzelfsprekendheid en frequentie waarmee overheden experts inhuren. Anderen moeten achteraf spijtig concluderen dat ze hun beroepstrots minder prioriteit hadden moeten geven en eerder hulp hadden moeten inroepen. En weer anderen hebben weinig fiducie in allerlei zelfbenoemde experts.
Hoe gaat het in samenwerkingen?
Ik sprak laatst drie ondernemers die besloten hadden te gaan samenwerken. De jongste van het stel nam de andere twee praktijken van de twee oudere ondernemers als het ware over. Het doel van de overname was: schaalvergroting en producten goedkoper aanbieden. Van de verkopende ondernemers wilde een de komende jaren rust en stabiliteit in zijn werkzame leven en de ander een jaartje overbruggen tot zijn pensioen. De verschillende verwachtingen en intenties spraken zij niet expliciet uit. De samenwerking ontspoorde al snel: wantrouwen werd de grondslag voor hun verdere handelen. Alle drie konden ze er niet van slapen en ieder probeerde op zijn eigen manier de anderen tot ‘redelijkheid’ te dwingen. Te laat om een expert in te schakelen?
Wanneer is het tijd om een expert in te schakelen?
Niemand verwacht dat je zelf je kies schoonmaakt, aangetast weefsel verwijdert en vervolgens een composietvulling aanbrengt. Waarom verwachten we dan wel van ons zelf dat we in staat zijn tot moeiteloos samenwerken? Omdat we denken dat we juist deze baan hebben gekozen omdat hij bij ons past, dat we potentieel zien bij de sollicitant, een collega-ondernemer hebben gevraagd omdat hij aanvullende kwaliteiten heeft.
Kortom: bij aanvang van de samenwerking lijkt samenwerken heel logisch. Omdat je verwachtingen hebt van jezelf en de ander(-en), omdat je ambities hebt, omdat je een missie hebt en een visie over hoe het zou kunnen zijn. Je begint er gemotiveerd aan. En gaandeweg ga je elkaar beter leren kennen (de hele package deal van leuke en minder leuke eigenschappen), of veranderen de omstandigheden van jezelf of de organisatie. Als je dan niet gewend was om constructieve gesprekken te voeren en ruimte te voelen om je samenwerking zo nodig aan te passen aan de nieuwe omstandigheden, kan het al snel gaan schuren.
Nooit te laat voor Voorkans experts
Bij Voorkans zeggen we: voor het managen van die (wederzijdse!) verwachtingen aan het begin van de samenwerking heb je al een onafhankelijke expert nodig. Het is namelijk nodig om Het Goede Gesprek daadwerkelijk te voeren, samen de consequenties in afspraken vast te leggen en die regelmatig met elkaar te evalueren. Per definitie kan de onafhankelijke en neutrale expert het gesprek constructiever maken: hij of zij maakt namelijk geen onderdeel uit van het systeem en begeleidt vanuit een professionele betrokkenheid met meer afstand dan je zelf ooit kan nemen. Dan zijn we bij Voorkans ook nog eens expert op ons eigen vakgebied, waardoor we ook vanuit kennis en ervaring van meerwaarde kunnen zijn.
Als wij bij de start van je samenwerking worden gevraagd om de samenwerking te vieren, dan gaan we je ook bevragen op je verwachtingen, intenties, missie, visie op de samenwerking. We gaan samen met jou op zoek naar de overeenkomsten en schuwen de verschillen niet. Want zo vroeg mogelijk praten over de verschillen, geeft iedereen een kans om er rekening mee te houden. Zo vroeg mogelijk is voor ons dus ook: het is nooit te laat om een expert in te schakelen.
Astrid Kraag is MfN-registermediator, teamcoach en trainer met een achtergrond als advocaat in arbeids- en ambtenarenrecht. Zij zet zich binnen Voorkans in om samenwerkingen binnen teams, maatschappen en familiebedrijven te versterken en duurzaam te herstellen, onder meer met inzet van Prediation®.
